Thứ Hai, 6 tháng 5, 2013
Thứ Năm, 2 tháng 5, 2013
Lòng trắc ẩn
|
Thứ Tư, 24 tháng 4, 2013
Nhưng không cấm copy.
Cấm bình
Từ chị Beo ,
tôn trọng đề nghị của tg, ko bình nhưng cóp để khai sáng giai cấp bần cố nông!!! 
Thứ Ba, 16 tháng 4, 2013
Mộc tồn.
Ăn thịt chó - Một góc nhìn khác
Tuấn Minh
Fukuzawa Yukichi (1835-1901, tên phiên âm Hán Việt: Phúc Trạch Dụ Cát) là một nhà tư tưởng có ảnh hưởng sâu và rộng nhất đến xã hội Nhật Bản cận đại. Ông là một nhà cải cách chính trị xã hội, nhà giáo dục tiên phong, nhà tư tưởng tiêu biểu của Nhật Bản từ cuối thời Edo, đầu thời kỳ Minh Trị - thời kỳ diễn ra những chuyển biến lớn lao trong lịch sử Nhật Bản.
Đối với người Việt Nam, hay với những người hay ăn thịt chó nói riêng, Fukuzawa Yukichi chắc chắn không thể nổi tiếng bằng nhiều nhân vật khác ở cùng xứ sở với ông, Maria Ozawa chẳng hạn. Song Ozawa hôm nay không có việc gì để làm ở đây, vấn đề mình sắp nêu ra liên quan nhiều đến Yukichi hơn, vì ông là tác giả của bài báo Thoát Á Luận, một trong những bài báo quan trọng mở đường cho thời kỳ Khai Sáng của Nhật. Bài báo có đoạn:
"[…] Đối với chúng ta, những người sống ở phương Đông, trừ khi chúng ta có quyết tâm vững chắc muốn chống lại xu thế văn minh phương Tây thì chúng ta mới có thể chống đỡ được, còn nếu không tốt nhất là chúng ta hãy cùng chia sẻ chung số mệnh với nền văn minh ấy.Nếu chúng ta quan sát kĩ lưỡng tình hình thế giới hiện nay, chúng ta sẽ nhận thấy được rằng chúng ta không thể nào chống lại được sự tấn công dữ dội của nền văn minh ấy. Vậy tại sao chúng ta không cùng nhau bơi nổi trên biển văn minh ấy, cùng nhau tạo ra một làn sóng văn minh ấy, cùng nhau nỗ lực xây dựng và hưởng lạc những thành quả của nền văn minh ấy? ..."
Nói chuyện Tây - Tàu nghe có vẻ to tát và xa vời quá, thôi mình quay lại với chủ đề mà chúng ta đang bàn luận vậy.
Thực ra chúng ta nên có thái độ như thế nào đối với việc ăn thịt chó?
Tuần vừa qua, dù rất bận rộn với công việc, nhưng mình cũng theo dõi khá sát phần thảo luận của các bạn đối với vấn đề này. Ý kiến thì nhiều, luận điểm cũng lắm, song tựu trung có thể phân ra làm 02 phe: phe ủng hộ [việc ăn thịt chó] và phe phản đối. Hai phe đều có cách tiếp cận vấn đề khác nhau để bảo vệ quan điểm của mình, phe ủng hộ thì tiếp cận trên khía cạnh văn hóa, còn phe phản đối tiếp cận theo góc độ đạo đức. Ở cả hai góc độ này, mình đều có phần nghiêng về phe ủng hộ nhiều hơn. Tại sao?
Về góc độ đạo đức, những luận điểm mà phe phản đối đưa ra đều mông lung và khó đứng vững.
Có bạn cho rằng ta không nên ăn thịt chó bởi chó là bạn của con người. Điều này chẳng lấy gì đảm bảo, vì có thể người này, hoặc dân tộc này coi chó là bạn; nhưng người khác, dân tộc khác lại không coi chó là bạn thì sao? Cũng giống như người theo đạo Bà La Môn không ăn thịt bò vì họ coi con bò là vật linh thiêng, nhưng họ không thể áp đặt quan niệm đó lên phần còn lại của thế giới được.
Có người cho rằng chó là loài vật thông minh, do đó ta không nên ăn thịt chó. Luận điểm này cũng dở nốt. Một số nghiên cứu khoa học gần đây cho biết lợn thực ra thông minh không thua gì chó, vậy bạn có định loại nốt thịt lợn ra khỏi danh sách thực phẩm hàng ngày của chúng ta không?
Có bạn còn trích dẫn Kinh điển Phật giáo, đó là "Chúng sanh bình đẳng", để chống lại việc ăn thịt chó. Đây là một kiểu ngụy biện thuộc dạng 'lợi dụng quyền lực', đó là kiểu ngụy biện không dùng lý lẽ mà sử dụng trích dẫn của các danh nhân, nhân vật nổi tiếng, và coi đó là chân lý. Mình xin thưa rằng, Phật Giáo cũng chỉ là một hệ tư tưởng như bao hệ tư tưởng khác. Phật giáo cấm ăn thịt chó (cứ tạm cho là thế), nhưng Công Giáo không cấm, và Việt Nam không phải ai cũng theo đạo Phật. Một điểm nữa cần lưu ý, nếu đã coi chúng sanh là bình đẳng thì chúng ta cũng không nên ăn thịt của bất cứ loài vật gì sao?
Có bạn nói rằng quy trình giết mổ chó thật dã man, thậm chí còn hăng hái đăng ảnh minh họa để kêu gọi tẩy chay thịt chó. Đây cũng là một kiểu ngụy biện khác, có tên 'lợi dụng lòng thương hại', đó là lợi dụng các thông tin dẫn chứng có tính chất khơi gợi lòng trắc ẩn để tranh thủ sự ủng hộ của đám đông mà không cần đến lý lẽ. Mình xin thưa rằng, khi tranh luận, phiền các bạn chỉ dùng cái đầu và nhét tạm con tim vào túi quần đi, vì nó luôn ngăn cản tư duy lý tính. Để phản đối lại những luận điểm loại này, phe ủng hộ chỉ cần chỉ ra việc giết mổ các con vật khác cũng dã man không kém, và thực sự là dã man không kém. Chẳng ai giết mổ gia súc gia cầm bằng những bản nhạc của Mozart hay truyện của Kafka cả.
Trên góc độ văn hóa, tình hình cũng không khá hơn là bao.
Phe ủng hộ đưa ra luận điểm: ăn thịt chó là một nét văn hóa dân tộc, ta không nên từ bỏ nó chỉ vì ý kiến của một vài ông Tây ba lô nào đó. Phe phản đối bác lại, thịt chó không phải là văn hóa! Nếu nó được coi là văn hóa thì đó chỉ là thứ văn hóa của một số ít người. Có bạn còn đòi định nghĩa lại khái niệm văn hóa (!?). Mình xin thưa rằng, cho dù việc ăn thịt chó không phải là một nét ẩm thực đại diện cho văn hóa Việt đi chăng nữa, thì cũng không thể phủ nhận rằng nó chiếm một vị trí không nhỏ trong tâm thức người Việt, hay nói cách khác, văn hóa Việt không hề bài xích nó.
Dân gian chẳng từ lâu đã truyền tụng câu nói:
Sống trên đời ăn miếng dồi chó, chết đi rồi biết có hay không.
Hay câu ca dao:
Con gà cục tác lá chanh,
Con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi
Con chó khóc đứng khóc ngồi
Ai đi ra chợ mua tôi đồng riềng.
Con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi
Con chó khóc đứng khóc ngồi
Ai đi ra chợ mua tôi đồng riềng.
Trong bút ký trứ danh 'Món ngon Hà Nội', Vũ Bằng đã mô tả một cách hết sức chi tiết về thú ăn thịt chó của người miền Bắc. Trong đó có đoạn:
"...Một chiều mưa phiêu phiêu ở chốn đồng ruộng căm căm gió rét, không đi chơi đâu được, mà trải một cái chiếu lên thềm gạch ngồi đưa cay vài chén tửu, trước mặt có một mâm thịt chó làm đủ các món: chả, tái, ca-ry, dựa mận, chạo, nem... riêng cứ trông thôi, ta cũng đã thấy lòng phiêu phiêu như mở hội rồi..."
Thế đấy, làm sao chúng ta có thể phủ nhận ăn thịt chó là một nét ẩm thực gắn liền với văn hóa Việt? Các bạn có thể không, hoặc chưa nghe những câu chuyện, câu ca dao trên, nhưng các bạn không thể bịt mắt bịt tai trước những quán thịt chó mọc lên đầy rẫy khắp Bắc - Trung - Nam được.
Vì vậy, nên chăng, chúng ta tìm một cách tiếp cận khác, thực tế và riết róng hơn, đối với việc ăn thịt chó?
Lại nói về Fukuzawa Yukichi, ông là một trong những nhà tư tưởng đầu tiên đặt nền móng cho phong trào Duy Tân lần thứ nhất - Duy Tân Meiji. Đó là từ bỏ những quan niệm cũ kỹ, những nét văn hóa đã cổ hủ của người Á Đông, thay vào đó là sự học hỏi một cách nghiêm túc và cầu thị nền văn minh phương Tây, cụ thể là Anh, Pháp, Mỹ, Đức. Trong tinh thần đó, mọi lĩnh vực từ xã hội, kinh tế, chính trị, giáo dục, nghệ thuật... của Nhật Bản đều chịu những sự biến đổi đáng kể, và tất cả, đều dựa trên chuẩn mực của người phương Tây. Nói cách khác, người Nhật bắt chước theo người phương Tây, từ cách đi đứng, giao tiếp, ăn uống, và thưởng thức thẩm mỹ. Như vậy, với chủ trương Thoát Á, Sau hai cuộc Duy Tân (Meiji và Showa), Nhật Bản đã có những bước tiến thần kỳ và trở thành siêu cường thế giới về kinh tế cũng như văn hóa như chúng ta đã biết.
Trở lại với việc ăn thịt chó của người Việt, mình xin đề nghị chúng ta không nên tranh cãi trên góc độ văn hóa và đạo đức nữa, vì sẽ chẳng đi đến đâu cả. Ta cứ công nhận đi, rằng ăn thịt chó không hề vi phạm bất cứ một quy tắc đạo đức nào cả, và nó chắc chắn là một thành phần không thể thiếu trong văn hóa Việt.
Nhưng cho dù như vậy, ta vẫn phải từ bỏ nó, nếu muốn gia nhập sân chơi của các nước văn minh.
Ta phải từ bỏ nó, không vì một lý do nào cả, mà tại vì các nước văn minh không chấp nhận nó, thế thôi. Như Fukuzawa Yukichi đã viết: "...trừ phi chúng ta chắc chắn muốn chống lại, bằng không hãy cùng chia sẻ số mệnh với nền văn minh phương Tây".
Có bạn gì đó nói đúng: nhập gia tùy tục. Người nước ngoài khi đã đến Việt Nam thì phải tôn trọng những sản phẩm thuộc nền văn hóa Việt Nam, tương tự, người Việt muốn gia nhập sân chơi chung thì cũng phải tuân theo những nét văn hóa phổ quát. Cái quan trọng là, du khách nước ngoài có thể không đến Việt Nam, nhưng sẽ rất khó khăn cho Việt Nam nếu không chìa tay về phía thế giới phương Tây. Luận ngữ nói: "Bất đồng đạo nan tương vi mưu", chúng ta khó có thể cùng chia sẻ một tương lai chung với họ nếu chúng ta không chia sẻ với họ cùng cách nhìn nhận, văn hóa, quan niệm.
Đến đây có bạn sẽ nói: "chẳng lẽ bây giờ chúng ta phải từ bỏ một thói quen ẩm thực đã thành văn hóa của mình chỉ để được hòa nhập với nền văn minh phương Tây ư?" Đúng vậy đấy! Nhưng không phải bây giờ chúng ta mới làm như vậy, mà chúng ta đã làm từ rất lâu rồi, từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX kia. Chúng ta đã từ bỏ những thứ còn chắc chắn, còn thâm căn cố đế hơn nhiều, để không lỡ nhịp với đoàn tàu văn minh thế giới. Chúng ta đã phải từ bỏ chữ Nôm, chữ Hán, để học theo chữ Quốc ngữ với mẫu tự La Tinh; chúng ta đã từ bỏ lối học hành tầm chương trích cú để học theo lối tư duy biện chứng; chúng ta đã từ bỏ khăn đống áo the để đến với chemise và veston; chúng ta đã từ bỏ tóc dài và răng đen. v.v... Vậy, tại sao chúng ta lại không thể từ bỏ một thú vui ăn uống (mình nhấn mạnh, chỉ là thú vui) vốn không quá quan trọng, để đổi lại được sự tiến bộ, sự văn minh?
Để cho các bạn có được cái nhìn toàn cảnh 'làn gió văn minh' đang tràn qua phương Đông dữ dội như thế nào, mình xin đưa ra một vài ví dụ:
Trước thế vận hội Olympic 2008, quan chức Bắc Kinh yêu cầu loại thịt chó ra khỏi thực đơn của 112 nhà hàng được lựa chọn phục vụ thế vận hội nhằm tránh làm người nước ngoài tức giận khi đến đây.
Từ tháng 1/2007, ít nhất 10 nhóm hoạt động ở Trung Quốc cùng ký vào cam kết không ăn thịt chó, mèo. Cam kết này nhận được 42.000 chữ ký từ người dân, và được lan truyền khắp đất nước.
Ngày 26/10/2010, trước sức ép của những hiệp hội bảo vệ vật nuôi, Trung Quốc đã đưa ra dự thảo luật cấm ăn thịt chó mèo, theo đó những ai bị phát hiện ăn thịt chó mèo có thể bị phạt tù đến 15 ngày.
Từ năm 1950, Hong Kong ra pháp lệnh cấm giết chó mèo làm thực phẩm cho con người hoặc bất kỳ động vật nào. Tháng 12/2006, bốn người đàn ông địa phương phải ngồi tù 30 ngày vì giết thịt 2 con chó. Năm 1998, một người Hong Kong bị phạt tù 1 tháng và phạt 2.000 đô-la Hong Kong vì tội đuổi bắt chó trên phố để giết thịt.
Năm 2001, chính quyền Đài Loan ra lệnh cấm bán thịt chó vì áp lực từ các nhóm hoạt động vì quyền động vật và cũng muốn cải thiện hình ảnh trong mắt cộng đồng quốc tế. Năm 2007, chính quyền thông qua luật cho phép phạt người bán thịt chó hơn 7.700 USD.
Ngay tại Hàn Quốc, nơi thịt chó là một món ăn truyền thống, cũng đã có những cuộc biểu tình với quy mô lớn nhằm bảo vệ cho loại động vật này. Đơn cử, ngày 1/7/2010, lễ hội thịt chó của Hiệp hội nông dân nuôi chó cũng phải bị hoãn lại vì vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ những tổ chức bảo vệ vật nuôi.
Các bạn thấy đấy, có một xu hướng tất yếu là chúng ta sẽ phải cùng chung quan điểm với phương Tây về việc nên hay không ăn thịt chó, vậy tại sao chúng ta lại phải chờ đến ngày đó? Chúng ta có thể bắt đầu ngay từ bây giờ, thay đổi cách nhìn nhận và hành động của mình. Nói theo Fukuzawa Yukichi, hãy cùng nhau nỗ lực xây dựng và hưởng lạc từ những thành quả của nền văn minh ấy.
Nguồn :Dân Luận.
Xem thêm : Chuyện con chó
Thứ Tư, 3 tháng 4, 2013
Chiện ngày mai.
Hồi xưa yêu một nàng. Từng nghĩ - nếu lỡ có chuyện gì - chắc chết.
Ngày nay thỉnh thoảng gặp lại, thấy mình vẫn nhăn răng...sống !
Hồi đó cũng từng nghĩ chắc "đời tôi cô đơn" suốt kiếp. Vậy mà bây giờ cũng dựng được một "túp lều tranh", cũng ầm ầm...sống !
Ngày xưa đi học mong kiếm vài chữ nuôi sống tấm thân. Ngày nay chuyện kiếm cơm (của bản thân) chẳng cần gì đến hai chữ sở học. Cũng lặng lờ...sống !
Ngày xưa có những cái trông rất xấu, cũng tưởng "không đội trời chung". Hiện tại có những cái khác - xấu hơn. Nhưng rồi cũng can tâm...sống !
Xà quần trong chuyện xưa - nay, phát hiện tư duy của mình chuyển màu bã đậu. Chay tịnh,trai giới đúng một tuần, dọn dẹp cho giấc ngủ ngon đón chào ngày mai tươi sáng.
Nhưng khi mở mắt là đã đối diện với ngày hôm nay .
Mới thấy cái mênh mông trong câu nói của thiền sư Nhất Hạnh : " Quá khứ đã qua, tương lai chưa tới, hãy sống với hiện tại hôm nay "
Không biết thoát ra đàng nào, thôi để...ngày mai nghĩ tiếp !!!
Thứ Hai, 25 tháng 3, 2013
Cứu em !!!
Sáng mai mình vào bán đảo Cam Ranh ngắm tàu ngầm + uống vodka Nga rồi sẽ quyết định có nên mua lại vài trăm héc ta đất ở khu du lịch Bãi Dài(!). Thú thật còn chút phân vân trước một cú đầu tư ngược ngạo, tìm một giải đáp trên internet và đọc được bài viết này :
CÔ ĐỘC! (Bài của Hồ Hải .)
Tình hình thế giới thay đổi từng giờ. Cách đây 1 năm hương Hoa Nhài lan tỏa khắp Bắc Phi và Trung Đông chỉ vì cái chết của một thanh niên da màu ở Tunisia. Một loạt các nhà độc tài, lừng lẫy ra đi. Việc chuyển trục từ Trung Đông sang Thái Bình Dương được người Mỹ sắp xếp từ tháng 10/2010 làm khu vực Thái Bình Dương không còn thái bình như cái tên gọi của nó.
Trung Hoa tranh chấp với Nhật qua quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Nam Bắc Hàn đang hục hặc chỉ vì lệnh cấm vận gia tăng với sự đồng thuận của đồng minh Bắc Hàn - Trung Hoa - với Mỹ. Báo chí Việt yên ắng 2 thập niên, không dám lên tiếng việc lấn chiếm biển Đông của anh cả đỏ Trung Hoa, tự nhiên vài tháng gần đây lại lên tiếng một cách ồn ả.
Nhưng có một cơn sóng ngầm, mà ít ai chú ý, là, câu chuyện đàm phán của các nước thành viên trong Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược Xuyên Thái Bình Dương - TTP: Trans-Pacific Stratergic Economic Partership Agreement - một hiệp định thỏa thuận thương mại tự do với mục đích hội nhập các nền kinh tế Châu Á Thái Bình Dương. Đây là sáng kiến của 4 nước Singapore, New Zealand, Chile và Brunei khởi xướng từ tháng đầu 6/2005. Và đến 2010, ngày cuối cùng của hội nghị APEC - 14/11/2010 tại Nhật Bản - có thêm 6 thành viên gồm: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Australia, Peru, Malaisia và Việt Nam cùng gia nhập với lời đề nghị của tổng thống Obama, mà không có một lời nào đá động đến Trung Hoa. Lúc đó, Trung Hoa đã nổi giận.
Nếu xem WTO là một Tổ chức Thương mại Toàn cầu, thì có thể xem, TTP là một dạng WTO thu nhỏ trong 10 quốc gia xuyên Thái Bình Dương siết chặt vòng vây quanh Trung Hoa bị cô lập. Thế nhưng, đời có những chuyện éo le. Nếu hầu hết các quốc gia trong 10 thành viên TTP đều đáp ứng điều kiện khó khăn của người Mỹ đưa ra, thì Việt Nam đang tiến thoái lưỡng nan chỉ với một điều kiện duy nhất không khó khăn với các quốc gia khác, mà lại rất cam go với nhà cầm quyền hiện nay - Nhân Quyền. Đổi lại, mọi ưu đãi với Việt Nam sẽ mang lại cho Việt Nam chỉ trong 2 năm có thể giải quyết được nợ công 60 tỷ đô la do tham nhũng, đang đè lên tâm trí lãnh đạo Việt và 90 triệu cái lưng còm cỏi của dân nghèo nước Việt. Khó quá.
Quay sang Trung Hoa vài tháng nay siết chặt trên biển Đông, truyền thông Việt lên tiếng mà hơn 20 năm qua chưa bao giờ dám hó hé với anh cả đỏ. Bạn gấu Nga, nước xa không thể cứu được lửa gần mà, thậm chí còn lừa nước đục thả câu, bán vũ khí kiếm lãi, và nhân tiện quay lại Vịnh Cam Ranh, mà họ đã phải rút lui từ gần 20 năm trước. Người Nga không còn là người Liên xô của thời làm đại ca nuôi đàn em ăn bám. Người Nga hôm nay là người của tư bản giãy chết ờ thời kỳ lột xác - lợi nhuận trên hết.
Đơn chiếc, hiu quạnh và giảm tự tin với bên ngoài, vì nước nào cũng đặt quyền lợi của họ lên trên tinh thần Quốc tế vô sản ngày nào. Lúng túng, lo lắng và loay hoay với bên trong vì lòng tin của dân hầu như đã mất vì một thể chế chính trị thối nát đang đẩy cả văn hóa, giáo dục, kinh tế, v.v... sụp đổ. Có lẽ vì tất cả các điều đó mà, chuyện sửa đổi hiến pháp phải dời đến tháng 10/2013, thay vì sẽ được làm đám cưới chạy tang - shotgun wedding - trong nửa đầu năm nay?
Cô độc!
Tư Gia, 23h22' ngày thứ Sáu, 22/3/2013
Thứ Năm, 21 tháng 3, 2013
CAM - Ngọt hay đắng ?
Phát ngôn và qui định của quan chức bộ nào có hàm lượng trí tuệ thấp nhất Việt Nam hiện nay?
Khoảng hai năm trở lại đây, hàng loạt văn bản luật của các cơ quan quản lý nhà nước hay phát ngôn của các quan chức gặp phải phản ứng mạnh của dư luận về nhiều vấn đề như tính khả thi hay thậm chí là tính ngô nghê của chúng.
>> Thủ tướng Dũng và nền kinh tế thị trường “định hướng quyết liệt”
>> Thủ tướng Dũng và nền kinh tế thị trường “định hướng quyết liệt”
Mới đây, trên Facebook đã có lan truyền một cuộc bình chọn xem những qui định nào là ngớ ngẩn nhất. Có thể kể ra những qui định như: thịt tươi không được bán quá 8 tiếng, phạt xe không chính chủ, chứng minh thư phải ghi tên cha mẹ, viếng đám ma không quá 7 vòng hoa, không được để ô kính trên nắp quan tài… Trong những qui định và phát ngôn bị phản ứng nhiều nhất thì có thể thấy có một tỉ lệ rất lớn xuất phát từ Bộ Công an.
1. Từ lời nói…
Chúng ta thử điểm lại một vài phát ngôn của các quan chức Bộ này trong thời gian gần đây.
Sáng ngày 20/11 vừa qua, Thanh tra Chính phủ cùng Ngân hàng Thế giới đã tổ chức Họp báo công bố Báo cáo kết quả khảo sát xã hội học “Tham nhũng từ góc nhìn của người dân, doanh nghiệp và cán bộ, công chức, viên chức”. Báo cáo đánh giá bốn ngành và lĩnh vực tham nhũng phổ biến nhất là cảnh sát giao thông (CSGT), quản lý đất đai, hải quan và xây dựng.
… Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên, Cục trưởng Cục CSGT Đường bộ – đường sắt, Bộ Công An không đồng tình với kết luận đó. Theo ông Tuyến, đây chỉ là những tiêu cực chứ không thể nói là tham nhũng: “Tôi cho rằng ở đây chỉ là những tiêu cực chứ không thể nói là tham nhũng. Bây giờ nghiên cứu thế nào là tham nhũng, thế nào là tiêu cực tôi cho rằng nó chưa rạch ròi. Nhận của lái xe, nhận của người tham gia giao thông dăm ba chục, một vài trăm mà đó là tham nhũng thì theo tôi ý đó là không thỏa đáng”. (VTC, 23/11/2012)
Còn đại tá Đinh Mạnh Toàn – Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội tại Hội nghị bàn về các nội dung của dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt thì nói:
Báo chí nên hướng dư luận đúng vào các kết luận của các cơ quan chức năng. Báo chí cũng nên hướng dư luận vào đúng với các kết luận của những người chủ trì các cuộc họp của các cơ quan chức năng. Gần đây tôi lên mạng xem, báo chí vẫn hướng dư luận vào cái khác, đó là chúng ta nêu lên thế nào là mũ giả, mũ rởm. Các phóng viên đó có lẽ là thế nào đó, thiểu năng gì đó, có gì đó không hiểu thế nào là mũ giả, mũ rởm, mà cứ phải đưa ra bằng những lời lẽ, những giả thiết. (Lao động, 11/3/2013)
Còn Thiếu tướng Trần Văn Vệ, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý Hành chính về TTXH, khi trả lời về dự thảo quy định các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hành vi chống người thi hành công vụ của Bộ Công thì nói:
“Nếu người thi hành công vụ cố tình vi phạm thì dù có quy định chặt chẽ đến mấy cũng vẫn xảy ra việc lạm quyền”, ông Vệ nói. Ông này cũng nói thêm: “Việc nổ súng bắn người đâu có dễ, từng có cán bộ thi hành án bắn trượt do quá run… nên không lo việc xảy ra lạm quyền”. (Vietnamnet, 14/3/2013)
Những phát ngôn này đã được báo chí và mọi người phân tích nhiều. Chỉ xin nói thêm là tất cả những phát ngôn trên đây hoặc cho thấy sự ngụy biện thô thiển tới mức bất cần, coi thường dư luận hoặc cho thấy sự ngô nghê của lập luận tới mức người nghe có quyền nghi ngờ về trí tuệ (dù chỉ ở mức trung bình) của người phát ngôn ra câu nói đó.
2. Đến việc làm
Cũng trong thời gian này, Bộ CA cũng đã đưa ra hàng loạt qui định hoặc dự thảo qui định gặp phản ứng dữ dội của người dân. Ví dụ như:
- Phạt xe không chính chủ
- Chứng minh thư phải ghi tên cha mẹ
- Đi nước ngoài hoặc đi tù quá 2 năm bị xóa hộ khẩu…
Nếu chiếu theo những tiêu chuẩn của một chính sách tốt như: lợi ích cho xã hội vượt quá chi phí, có tính khả thi, có khả năng được xã hội chấp nhận cao, giảm thiểu những hệ quả không lường trước, minh bạch… thì hầu hết các qui định trên đều không đạt. Một điểm chung nữa của những qui định này là hàm lượng trí tuệ của chúng thấp khá xa so với mức trí tuệ trung bình của xã hội nên gần như tất cả mọi người dân bình thường, dù ít học đều có thể chỉ ra những điểm quá sức bất hợp lý của chúng.
Những bất cập của những qui định này đã có nhiều người phân tích nên ở đây tác giả không nêu lại nữa.
Vấn đề cần lưu ý ở đây là với hầu hết các bộ ngành khác, sau khi gặp phải phản ứng dữ dội từ dư luận thì hầu hết đều rút lại các qui định gây tranh cãi. Như Bộ NN&PTNT rút lại qui định “chỉ được bán thịt tươi dưới 8 tiếng”, Bộ Văn hóa TT rút lại qui định “quan tài không nắp kiếng” thì với Bộ Công an, họ hầu như không rút lại các qui định gây tranh cãi. Ví dụ về vụ cấp giấy chứng minh có in tên cha mẹ, sau khi bị dư luận chỉ ra những bất hợp lý quá rõ ràng, thậm chí vi phạm các điều ước quốc tế về quyền trẻ em và cả thủ tướng cũng đã yêu cầu xem xét lại thì Bộ CA vẫn quyết định cấp giấy chứng minh có in tên cha mẹ vào tháng 8/2012:
Thông tư 27 của Bộ Công an về việc cấp chứng minh nhân dân mới có ghi tên cha, mẹ bắt đầu từ ngày 1/7 đã gây nhiều phản ứng khác nhau. Tuy nhiên, lãnh đạo Tổng cục Cảnh sát Quản lý Hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an, khẳng định vẫn tiến hành triển khai cấp chứng minh nhân dân theo mẫu mới. Theo đó, việc thực hiện thí điểm trên 3 quận, huyện của Hà Nội là Hoàng Mai, Tây Hồ, Từ Liêm sẽ bắt đầu từ tháng 9 tới.(VOV, 23/8/2012)
Tới tháng 12/2012, tại phiên họp với Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường đã phải nhìn nhận khuyết điểm về quy trình thẩm định thông tư về mẫu chứng minh thư mới có ghi tên cha mẹ. (Vnexpress, 24/12/2012)
Nhưng sang tới tháng 1/2013, Bộ CA vẫn tiếp tục việc thí điểm cấp giấy chứng minh theo mẫu mới:
“Chúng tôi có văn bản xin ý kiến Thủ tướng về việc để tên cha mẹ trên chứng minh nhân dân. Nếu Thủ tướng yêu cầu chỉnh sửa, Bộ sẽ sửa lại mẫu in ra, không ảnh hưởng lớn đến tiến độ triển khai”, đại diện Bộ Công an nói. (Vnexpress, 24/1/2013)
Hay một qui định nữa cũng có thể ảnh hưởng rất lớn tới người dân là qui định về xử phạt xe không chính chủ do bị phản ứng quá nhiều nên Bộ Giao thông vận tải phải đề nghị rút qui định này nhưng Bộ Công an vẫn cương quyết làm:
Mặc dù Bộ GTVT chưa đồng ý với thời gian xử phạt xe không chính chủ nhưng đại diện Bộ Công an khẳng định vẫn thực hiện và ra Thông tư 11 để triển khai. Theo đó, từ 15-4 xe máy, ô tô mua bán không sang tên đổi chủ sẽ bị xử phạt. (VTC, 15/3/2013)
3. Nguyên nhân từ đâu
Nguyên nhân chung của việc tại sao thời gian gần đây người dân phản ứng với nhiều chính sách thì có nhiều, chẳng hạn:
- Một phần là do sự vào cuộc của báo chí. Thực ra trước đây có rất nhiều qui định trời ơi, không có tính khả thi, ban hành rồi để đó nhưng cũng không ai để ý. Giờ do báo chí vào cuộc nhiều nên dư luận mới thấy rõ hơn sự ngớ ngẩn của chúng.
- Nhưng lý do lớn hơn theo tác giả là thật sự trình độ của bộ máy quản lý nhà nước càng ngày càng kém đi so với yêu cầu của xã hội hiện đại. Đây chính là kết quả tích tụ của việc chạy chỗ, chạy quyền, chạy chức ngày càng tệ tại trong hơn chục năm trở lại đây. Hiện nay, khi một người vào làm cơ quan nhà nước dù ở địa phương hay trung ương thì ít người thán phục khen giỏi mà chủ yếu hỏi là có quen biết ai hoặc chạy hết bao nhiêu tiền. Khi có quá nhiều cán bộ vào được bộ máy nhà nước do quen biết và chạy chọt thì chất lượng của bộ máy công quyền đi xuống là điều hiển nhiên. Hơn nữa, trong bộ máy hành chính, những người đưa ra các qui định kiểu này không phải chịu sự chế tài hay kỷ luật nào cả và nếu họ làm tốt cũng chả được khen thưởng hay lợi lộc gì nên tất nhiên họ càng có ít trách nhiệm với những thứ họ ban hành.
Ngoài những nguyên nhân chung trên của bộ máy hành chính thì tác giả muốn tìm hiểu nguyên nhân tại sao Bộ CA lại đứng đầu bảng về phát ngôn và những qui định gây phản ứng mạnh từ dư luận? Theo tác giả, có 2 nguyên nhân chính: 1) Trình độ của cán bộ công an ngày càng tụt hậu so với mặt bằng chung của xã hội; 2) Lực lượng CA ngày càng ý thức được quyền lực và tầm quan trọng của mình nên ngày càng mạnh bạo hơn trong việc đưa ra các qui định, bất chấp sự không đồng tình và phản ứng của người dân.
Thứ nhất, về mặt bằng cấp thì có thể thấy lực lượng CA ngày càng nhiều người có bằng cấp, học hàm, học vị cao, thậm chí là PGS, GS, TS[1]… Tuy nhiên, vấn đề là ngoài những môn về nghiệp vụ ngành, chương trình đào tạo ở các trường CA vẫn nhấn mạnh chủ yếu vào lòng trung thành với chế độ và đảng cộng sản (điển hình là câu khẩu hiện của lực lượng CA hay được nhắc tới: “Chỉ biết còn Đảng còn mình”) trong khi một nền hành chính hiện đại sẽ phải nhấn mạnh rằng CA, cũng như các cơ quan công quyền khác phải có trách nhiệm chính là phục vụ và bảo vệ người dân vì họ được trả lương từ tiền thuế của dân chứ không phải cai trị dân. Do mục tiêu hàng đầu là đào tạo ra những người trung thành với chế độ nên chắc chắn chương trình học không thể khuyến khích tư duy phản biện (Critical Thinking) mà phải ưu tiên cho lối học thụ động, học thuộc lòng. Chưa kể, cũng như mọi ngành khác ở Việt Nam, một người muốn lên làm lãnh đạo CA thì tiêu chuẩn tối thiểu là phải có bằng trung hoặc cao cấp chính trị. Giảng viên và chương trình học chính trị ở Việt Nam đa số vừa cũ kỹ, vừa giáo điều, khác biệt hoàn toàn so với chuẩn mực của chính trị học hiện đại ở các nước phát triển và cách học cũng chủ yếu là học thuộc lòng mà không cần động não. Ngoài ra, để được thi vào trường thuộc khối an ninh thì lý lịch được coi là điều kiện tiên quyết. Thí sinh phải được sơ tuyển ở công an địa phương và xác nhận lý lịch xem có đủ tiêu chuẩn không mới được thi[2]. Như vậy, nhiều thí sinh giỏi nhưng lý lịch “có vấn đề” đã bị sàng lọc bớt, những người còn lại muốn lên làm lãnh đạo phải học ít nhất 7, 8 năm (nếu muốn có bằng thạc sĩ, TS thì còn lâu hơn nữa) toàn những lý thuyết lạc hậu, cũ rích theo kiểu nhồi sọ thì chất lượng đội ngũ cán bộ CA không thấp so với mặt bằng chung của xã hội mới là lạ. Vì vậy, cũng đừng ngạc nhiên khi phải nghe nhiều phát ngôn ngô nghê của các quan chức ngành CA, dù họ có mang hàm tướng đi nữa.
Thứ hai, cùng với việc Bộ CA không thèm đếm xỉa tới sự phản ứng của dư luận về những qui định trên thì một điều có thể nhận thấy là trong vài năm gần đây, số vụ CA sử dụng bạo lực với dân ngày càng nhiều, rất nhiều trường hợp đánh chết người dân tại đồn hoặc đánh công khai ngoài đường[3]. Có nhiều lý do giải thích cho việc này nhưng theo tác giả, lý do quan trọng nhất là lực lượng CA đang ngày càng tự tin vào sức mạnh và quyền lực của mình. Tự tin tới mức họ có thể bất chấp, không cần quan tâm tới phản ứng của dư luận về những bất hợp lý quá rõ ràng trong các qui định của họ đưa ra. Tự tin tới mức Bộ Công an còn đưa ra dự thảo qui định cho phép bắn thẳng vào người có hành vi chống đối nếu có khả năng gây nguy hiểm. Vậy tại sao lực lượng CA lại ngày càng trở nên tự tin và sẵn sàng bất chấp dư luận như vậy? Lý do chính có lẽ là vì họ đã ý thức được vai cực kỳ quan trọng của mình trong hệ thống chính trị hiện tại
Thời gian gần đây, tính chính đáng trong vai trò lãnh đạo của Đảng CS ngày càng bị đặt thành câu hỏi vì kinh tế suy thoái, tham nhũng tràn lan ăn sâu vào hệ thống, bất ổn xã hội gia tăng do các vụ khiếu kiện đông người ngày càng nhiều mà lý do chủ yếu là vì người nghèo ở nông thôn bị cướp đoạt ruộng đất trắng trợn, các vụ trộm cướp táo tợn tăng đột biến ở các đô thị lớn như TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội… Do đó, để duy trì quyền lực và giữ ổn định xã hội, Đảng ngày càng phải dựa nhiều hơn vào lực lượng CA trong việc trấn áp các cuộc khiếu kiện hay biểu tình, cưỡng chế đất đai, bắt bớ và đe dọa những người bất đồng chính kiến… Đảng và CA đều hiểu là cả 2 bên đều cần nhau, Đảng (chính quyền) cần CA để đàn áp và duy trì ổn định xã hội nên không dám trừng phạt quá mạnh tay khi CA làm sai (ngược lại, nếu có ai dám chống đối hoặc gây bất lợi cho ngành CA thì sẽ bị trừng trị rất nặng tay, ví dụ điển hình là vụ nhà báo Hoàng Khương của Báo Tuổi trẻ hay vụ 1 cô gái trẻ tát vào mũ bảo hiểm của CA và bị tù giam 9 tháng sau đó giảm xuống còn 6 tháng (Vietinfo, 10/1/2012)). Còn CA cần Đảng để có thêm quyền lực và từ đó có thêm được các lợi ích về kinh tế cho các cán bộ trong ngành[4].
Một lý do nữa khiến lực lượng CA ngày càng có nhiều quyền lực có thể xuất phát từ nhu cầu củng cố phe cánh ở hàng ngũ cán bộ cấp cao của Đảng. Có lẽ không phải ngẫu nhiên mà từ khi thủ tướng Dũng, một nhà chính trị kỳ tài trong việc xây dựng phe cánh và đấu đá nội bộ lên làm thủ tướng thì ông này đã phong hàm tướng cho hàng loạt cán bộ CA. Từ khi lên nắm quyền, chỉ riêng với cấp bậc thiếu tướng và trung tướng, thủ tướng Dũng đã ký quyết định phong hàm cho:
- 2007: 29 thiếu tướng; 12 trung tướng (CAND, 28/4/2007)
- 2008: 33 thiếu tướng, 4 trung tướng (http://CAND, 5/6/2008)
- 2009: 10 thiếu tướng, 5 trung tướng (CA TP.HCM, 20/10/2009)
- 2010: 44 thiếu tướng, 8 trung tướng (Langmotrach, 2010)
- 2011: 51 thiếu tướng, 7 trung tướng (VOV, 16/12/2011)
- 2012: 34 thiếu tướng, 14 trung tướng (CA Đà Nẵng, 2012)
Như vậy, chỉ trong 6 năm, thủ tướng Dũng đã ký phong hàm cho tổng cộng là 201 thiếu tướng và 50 trung tướng ngành CA, đây là một con số rất lớn so với thời kỳ trước đó cũng như so với lực lượng cảnh sát của hầu hết các quốc gia trên thế giới. Tất nhiên là bất kỳ nhà lãnh đạo nào ký phong hàm hay nâng chức cho cấp dưới đều hi vọng vào sự trung thành của họ với cá nhân mình[5].
Như vậy, số lượng tướng lĩnh CA đã gia tăng đột biến thời gian gần đây. Chưa kể một số tướng CA được điều sang các cơ quan quan trọng khác. Chẳng hạn, Trung tướng Bùi Văn Nam thôi giữ chức thứ trưởng Bộ CA để giữ chức bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình; Trung tướng Phạm Minh Chính thôi giữ chức thứ trưởng Bộ CA để giữ chức bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh. Trung tướng Trương Hòa Bình thôi giữ chức Thứ trưởng Bộ CA để sang làm Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao. Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh II (Bộ Công an) Phạm Dũng được Thủ tướng bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Nội vụ kiêm Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ. Tất nhiên không thể không kể tới vai trò của Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, là Phái viên Tư vấn cho Thủ tướng Chính phủ về an ninh và tôn giáo mới về hưu.
Khi số lượng tướng lĩnh cao cấp tăng quá nhiều và nhanh, cán bộ ngành CA được trọng dụng ở nhiều vị trí quan trọng khác thì rõ ràng việc lực lượng CA tự tin hơn về vai trò của mình trong xã hội cũng là điều dễ hiểu.
Tóm lại, theo tác giả, xu hướng chung là lực lượng CA sẽ ngày càng có tiếng nói quan trọng trong hệ thống chính trị Việt Nam. Tình hình càng trở nên rối ren và bất ổn thì vai trò CA sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn và họ sẽ ngày càng tự tin và thích đưa ra các qui định để kiểm soát xã hội chặt chẽ hơn, đồng thời mang lại lợi ích cho mình. Tuy nhiên, do trình độ cán bộ công chức chung còn rất yếu kém nên chắc chắn sắp tới sẽ còn nhiều qui định của ngành CA gặp phải phản ứng mạnh của xã hội.
[1] Muốn đánh giá trình độ khoa học thực sự của các vị GS, TS ngành CA cứ đọc thử bài này “Phi chính trị hóa lực lượng vũ trang là mắc kế địch” của Trung tướng, PGS.TS Tô Lâm, Thứ trưởng Bộ CA sẽ rõ: (Vietnamplus, 17/3/2013). Cũng xin nói thêm rằng Đại tướng Trần Đại Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cũng là có học hàm, học vị là GS.TS. Có lẽ ông là bộ trưởng bộ CA có học hàm, học vị cao nhất thế giới. Ngành CA hiện nay (cũng như quân đội, thể thao…) rất chuộng học hàm, học vị. Trong Dự thảo Luật CAND (sửa đổi) đang được Bộ Công an xây dựng (tất nhiên Luật này phải có chỉ đạo sát sao từ PGS. TS Thứ trưởng Tô Lâm hay GS.TS Bộ Trưởng Trần Đại Quang rồi) cũng đề nghị:
…đưa ra tiêu chí cụ thể để kéo dài thời gian công tác đối với các đồng chí là lãnh đạo, chỉ huy hoặc có học vị Tiến sĩ, chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư hoặc được cấp có thẩm quyền xác định là chuyên gia giỏi trong các lĩnh vực Công an (CAND, 24/2/2013)
[2] “Bản thân và gia đình chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của chính quyền địa phương. Có thân nhân trong gia đình (ông, bà nội, ngoại, cha, mẹ hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng…) đảm bảo tiêu chuẩn về chính trị theo quy định của Bộ Công an” (Dân trí, 5/3/2010)
[3] Vụ mới nhất là Tổ 141 đánh 1 người dân trọng thương vì không mang mũ bảo hiểm ở giữa thủ đô Hà Nội ngày 14/3/2013 (Người lao động, 17/3/2013)
[4] Xin nói thêm là nạn chạy chức quyền trong lực lượng CA cũng không thua gì các ngành khác vì các vị trí cao cấp trong ngành mang lại rất nhiều bổng lộc. Chẳng hạn khi bọn trộm đột nhập nhà Trung tướng Vũ Hùng Vương, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát trong đêm 25/12/2011 chúng đã lấy được trong két sắt nhà ông này: “550 triệu đồng, 9 cây vàng 9999, 12 chỉ vàng tây cùng một số ngoại tệ, tổng trị giá hơn 1 tỉ đồng. Ngôi nhà 3 tầng nằm trong con ngõ to thuộc phường Dịch Vọng đã bị nhóm đối tượng này khoắng sạch”(Petrotimes, 19/2/2012)
[5] Không biết có phải vô tình hay hữu ý mà vào cuối năm 2010, trong thời kỳ cao điểm của vụ Vinashin, khi rất nhiều mũi dùi tập trung vào thủ tướng Dũng trong kỳ họp Quốc hội về trách nhiệm của ông trong vụ này thì Trung tướng (lúc đó là thiếu tướng) Trần Bá Thiều, Tổng cục trưởng Tổng cục XDLL – CAND, đại biểu Quốc hội của Hải Phòng, là một trong những người hiếm hoi lại lên tiếng bênh vực thủ tướng Dũng:
“Hiện nay chúng ta vẫn ở trong tầm kiểm soát được Vinashin, nhiều đại biểu Quốc hội chưa hình dung hết được Vinashin như thế nào, thực sự Vinashin hiện nay nhiều con tàu vẫn đang xuất xưởng, vẫn đang được đóng mới, còn đám sai phạm thì ta xử lý hết sức nghiêm túc, chứ không phải Vinashin u ám và thất vọng như một số đại biểu phát biểu. Cơ quan điều tra đã làm việc hết sức nghiêm túc, tất cả những đối tượng sai phạm, những con người sai phạm ở đây đều được xử lý một cách nghiêm minh. (Tuanvietnam, 5/11/2010)
Theo Viet-Studies
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)